Lalita Sahasranama Stotram : Names 27 – 48


निज-सल्लाप-माधुर्य-विनिर्भर्त्सित-कच्छपी ।
मन्दस्मित-प्रभापूर-मज्जत्कामेश-मानसा ॥

Transliteration:
Nija-sallapa-madhurya-vinirbhartsita-kachchhapi.
Mandasmita-prabhapura-majjatkamesha-manasa.

Hindi Meaning:
उसकी मधुर बातचीत से कच्छपी (कछुआ) भी लज्जित हो जाता है, और उसकी मंद मुस्कान की चमक में कामेश्वर (शिव) का मन डूब जाता है।

English Meaning:
Her sweet conversation puts even the tortoise to shame, and Lord Kameshwara’s (Shiva’s) mind is immersed in the glow of her gentle smile.


अनाकलित-सादृश्य-चिबुकश्री-विराजिता ।
कामेश-बद्ध-माङ्गल्य-सूत्र-शोभित-कन्धरा ॥

Transliteration:
Anakalita-sadrishya-chibukashri-virajita.
Kamesha-baddha-mangalya-sutra-shobhita-kandhara.

Hindi Meaning:
उसकी ठोड़ी की शोभा अद्वितीय है, और उसकी गर्दन कामेश्वर द्वारा बांधे गए मंगलसूत्र से सुशोभित है।

English Meaning:
Her chin is adorned with unparalleled beauty, and her neck is embellished with the auspicious thread tied Kameshwara (Shiva).


कनकाङ्गद-केयूर-कमनीय-भुजान्विता ।
रत्नग्रैवेय-चिन्ताक-लोल-मुक्ता-फलान्विता ॥

Transliteration:
Kanakangada-keyura-kamaniya-bhujanvita.
Ratnagraiveya-chintaka-lola-mukta-phalanvita.

Hindi Meaning:
उसकी भुजाएँ सोने के कंगन और केयूर (बाजूबंद) से सुशोभित हैं, और उसकी गर्दन रत्नों से जड़ित हार और लटकते मोती के फलों से सजी है।

English Meaning:
Her arms are adorned with golden bracelets and armlets, and her neck is decorated with gem-studded necklaces and dangling pearl fruits.


कामेश्वर-प्रेमरत्न-मणि-प्रतिपण-स्तनी ।
नाभ्यालवाल-रोमालि-लता-फल-कुचद्वयी ॥

Transliteration:
Kameshwara-prema-ratna-mani-pratipana-stani.
Nabhyalavala-romali-lata-phala-kuchadvayi.

Hindi Meaning:
उसके स्तन कामेश्वर के प्रेम रूपी रत्नों से सजे हैं, और उसकी नाभि के आसपास के रोमावली (बाल) लताओं के समान हैं, जिन पर फल (स्तन) लगे हैं।

English Meaning:
Her breasts are adorned with the gems of Kameshwara’s love, and the hair around her navel resembles vines bearing fruits (her breasts).


लक्ष्यरोम-लताधारता-समुन्नेय-मध्यमा ।
स्तनभार-दलन्मध्य-पट्टबन्ध-वलित्रया ॥

Transliteration:
Lakshyaroma-latadharata-samunneya-madhyama.
Stanabhara-dalanmadhya-pattabandha-valitraya.

Hindi Meaning:
उसकी कमर सूक्ष्म रोमावली (बाल) से सुशोभित है, और उसके स्तनों के भार से मध्य भाग (कमर) पर पट्टबंध (कपड़े की बंधन) तीन लहरों में दिखता है।

English Meaning:
Her waist is adorned with fine hair, and the weight of her breasts causes the cloth around her waist to form three folds.


अरुणारुण-कौसुम्भ-वस्त्र-भास्वत्-कटीतटी ।
रत्न-किङ्किणिका-रम्य-रशना-दाम-भूषिता ॥

Transliteration:
Arunaruna-kaushumba-vastra-bhasvat-katitati.
Ratna-kinkinika-ramya-rashana-dama-bhushita.

Hindi Meaning:
उसकी कमर चमकीले लाल कौसुम्भ वस्त्र से सुशोभित है, और उसकी करधनी (कमरबंद) रत्नों और घुंघरुओं से सजी है।

English Meaning:
Her waist is adorned with a bright red Kaushumba cloth, and her girdle is decorated with gems and tinkling bells.


कामेश-ज्ञात-सौभाग्य-मार्दवोरु-द्वयान्विता ।
माणिक्य-मुकुटाकार-जानुद्वय-विराजिता ॥

Transliteration:
Kamesha-jnata-saubhagya-mardavoru-dvayanvita.
Manikya-mukutakara-janudvaya-virajita.

Hindi Meaning:
उसकी जांघें कोमल और सौभाग्यशाली हैं, जिन्हें कामेश्वर ने स्पर्श किया है, और उसके घुटने माणिक्य के मुकुट के समान सुशोभित हैं।

English Meaning:
Her thighs are soft and fortunate, touched Kameshwara, and her knees shine like crowns of rubies.


इन्द्रगोप-परिक्षिप्त-स्मरतूणाभ-जङ्घिका ।
गूढगुल्फा कूर्मपृष्ठ-जयिष्णु-प्रपदान्विता ॥

Transliteration:
Indragopa-parikshipta-smaratunabha-janghika.
Gudhagulpha kurmaprishtha-jayishnu-prapadanvita.

Hindi Meaning:
उसकी जांघें इंद्रगोप (एक प्रकार का कीड़ा) की तरह लाल और मनमोहक हैं, और उसके पैर कूर्म (कछुए) की पीठ के समान सुडौल हैं।

English Meaning:
Her thighs are as red and enchanting as the Indragopa insect, and her feet are as graceful as the back of a tortoise.


नख-दीधिति-संछन्न-नमज्जन-तमोगुणा ।
पदद्वय-प्रभाजाल-पराकृत-सरोरुहा ॥

Transliteration:
Nakhadidhiti-sanchhanna-namajjana-tamoguna.
Padadvaya-prabhajala-parakrita-saroruha.

Hindi Meaning:
उसके नखों की चमक से अंधकार छिप जाता है, और उसके पैरों की चमक कमल के फूलों को मात देती है।

English Meaning:
The darkness is dispelled the glow of her nails, and the radiance of her feet surpasses the beauty of lotus flowers.


सिञ्जान-मणिमञ्जीर-मण्डित-श्री-पदाम्बुजा ।
मराली-मन्दगमना महालावण्य-शेवधिः ॥

Transliteration:
Sinjana-manimanjira-mandita-shri-padambuja.
Marali-mandagamana mahalavanya-shevadhih.

Hindi Meaning:
उसके पैरों के कमल मणि-मंजीरों (पायल) की मधुर ध्वनि से सजे हैं, और उसकी चाल हंस की तरह मंद और गरिमामय है। वह महान सौंदर्य का भंडार है।

English Meaning:
Her lotus-like feet are adorned with tinkling gem-studded anklets, and her gait is as graceful as a swan. She is the epitome of great beauty.


Lalita Sahasranama Stotram : Names 1 – 26


The thousands names start from here


ॐ श्रीमाता श्रीमहाराज्ञी श्रीमत्-सिंहासनेश्वरी ।
चिदग्नि-कुण्ड-सम्भूता देवकार्य-समुद्यता ॥ १॥

Om Shreemata Shreemaharajni Shrimat-Simhasaneshwari,
Chidagni-Kunda-Sambhuta Devakarya-Samudyata.

Hindi:
वह दिव्य माता, समस्त संसार की महारानी, सिंहासन पर विराजमान देवी हैं। वे ज्ञान की अग्नि (चिदग्नि) से प्रकट हुई हैं और देवताओं के कार्यों को पूरा करने के लिए तत्पर हैं।

श्रीमाता: सभी को सुख और समृद्धि देने वाली माता
चिदग्नि-कुण्ड-सम्भूता: ज्ञान की अलौकिक अग्नि से उत्पन्न

English:
She is the Divine Mother, the Empress of the universe, seated on a lion throne. Born from the fire of consciousness (Chidagni), She is ever-ready to fulfill divine duties


उद्यद्भानु-सहस्राभा चतुर्बाहु-समन्विता ।
रागस्वरूप-पाशाढ्या क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला ॥ २॥

Udyadbhānu-Sahasrābhā ChaturBāhu-Samanvitā,
Rāgaswarūpa-Pāshādhyā Krodhākārānkushojjvalā.

  • Hindi:
    हजारों उगते सूर्यों की तेजस्वी, चार भुजाओं वाली देवी। वे राग (इच्छा) को नियंत्रित करने वाले पाश और क्रोध को दबाने वाले अंकुश धारण करती हैं।
    • उद्यद्भानु-सहस्राभा: हजार सूर्यों के समान तेज 
    • रागस्वरूप-पाशाढ्या: इच्छाओं को बाँधने वाली रस्सी 
  • English:
    Radiant like a thousand rising suns, four-armed Goddess. She holds a noose (Pasha) to control desires and a goad (Ankusha) to subdue anger

मनोरूपेक्षु-कोदण्डा पञ्चतन्मात्र-सायका ।
निजारुण-प्रभापूर-मज्जद्ब्रह्माण्ड-मण्डला ॥ ३॥

Manorūpekshu-Kodaṇḍā Panchatanmātra-Sāyakā,
Nijāruṇa-Prabhāpūra-Majjadbrahmāṇḍa-Maṇḍalā.

  • Hindi:
    उनका धनुष मन रूपी इक्षु (गन्ने) से बना है, और पाँच तन्मात्राएँ (सूक्ष्म तत्व) उनके बाण हैं। उनकी लालिमा पूरे ब्रह्मांड को आच्छादित करती है।
    • पञ्चतन्मात्र-सायका: पंच तन्मात्राएँ (शब्द, स्पर्श, रूप, रस, गंध) 
  • English:
    Her bow is made of sugarcane (symbolizing the mind), and Her arrows are the five subtle elements. Her radiant red glow immerses the entire cosmos

चम्पकाशोक-पुन्नाग-सौगन्धिक-लसत्कचा ।
कुरुविन्दमणि-श्रेणी-कनत्कोटीर-मण्डिता ॥ ४॥

Champakāśoka-Punnāga-Saugandhika-Lasatkachā,
Kuruvindamaṇi-Shreṇi-Kanatkotīra-Maṇḍitā.

  • Hindi:
    उनके बाल चम्पक, अशोक और पुन्नाग फूलों से सुशोभित हैं। मुकुट कुरुविन्द मणियों की श्रेणियों से जगमगाता है।
    • कुरुविन्दमणि: कीमती रत्न 
  • English:
    Her hair is adorned with fragrant flowers like Champaka and Ashoka. Her crown glitters with rows of Kuruvinda gems

अष्टमीचन्द्र-विभ्राज-दलिकस्थल-शोभिता ।
मुखचन्द्र-कलङ्काभ-मृगनाभि-विशेषका ॥ ५॥

Ashtamīchandra-Vibhrāja-Dalikasthala-Shobhitā,
MukhaChandra-Kalaṅkābha-Mṛganābhi-Viśeṣakā.

  • Hindi:
    उनका मस्तक अष्टमी के चंद्रमा की तरह दमकता है, और मुखमंडल पर मृगनाभि (कस्तूरी) के समान चिह्न है।
    • मृगनाभि: कस्तूरी का सुगंधित निशान 
  • English:
    Her forehead shines like the eighth-day moon, and her face bears a mark resembling musk-deer’s fragrance 

वदनस्मर-माङ्गल्य-गृहतोरण-चिल्लिका ।
वक्त्रलक्ष्मी-परीवाह-चलन्मीनाभ-लोचना ॥ ६॥
VadanaSmara-Māṅgalya-Gṛhatoraṇa-Chillikā,
VaktraLakshmi-Parīvāha-Chalanmīnābha-Lochanā.

  • Hindi:
    उनका मुख मंगलमय तोरण (द्वार) के समान है। उनकी आँखें चंचल मछलियों की तरह चमकती हैं, और मुख में लक्ष्मी का वास है।
    • चलन्मीनाभ-लोचना: मछली जैसी गतिशील आँखें 
  • English:
    Her face is as auspicious as a ceremonial arch. Her lotus-like eyes resemble darting fish, and her visage embodies prosperity

नवचम्पक-पुष्पाभ-नासादण्ड-विराजिता ।
ताराकान्ति-तिरस्कारि-नासाभरण-भासुरा ॥ ७॥

Navachampaka-Pushpābha-Nāsādaṇḍa-Virājitā,
Tārakānti-Tiraskāri-Nāsābharaṇa-Bhāsura.

  • Hindi:
    उनकी नासिका नवीन चम्पक पुष्प के समान सुंदर है। नाक का आभूषण तारों की चमक को मात देता है।
    • ताराकान्ति-तिरस्कारि: तारों की चमक से श्रेष्ठ 
  • English:
    Her nose resembles a fresh Champaka flower. The ornament on her nose outshines the stars

कदम्बमञ्जरी-कॢप्त-कर्णपूर-मनोहरा ।
ताटङ्क-युगली-भूत-तपनोडुप-मण्डला ॥ ८॥

Kadambamañjarī-Kṛpta-Karṇapūra-Manoharā,
Tāṭaṅka-Yugalī-Bhūta-Tapanoḍupa-Maṇḍalā.

  • Hindi:
    उनके कान कदम्ब की कलियों से सजे हैं, और कर्णफूल (ताटङ्क) सूर्य-चंद्रमा के प्रतीक हैं।
    • तपनोडुप: सूर्य (तपन) और चंद्रमा (उडुप) 9।
  • English:
    Her ears are adorned with Kadamba blossoms, and her earrings symbolize the sun and moon

पद्मराग-शिलादर्श-परिभावि-कपोलभूः ।
नवविद्रुम-बिम्बश्री-न्यक्कारि-रदनच्छदा ॥ ९॥

Padmarāga-Shilādarśa-Paribhāvi-Kapolabhūḥ,
Navavidruma-Bimbashrī-Nyakkāri-RadanaChchadā.

  • Hindi:
    उनके गाल पद्मराग मणि (लाल माणिक्य) की तरह चमकते हैं, और होंठ नए विद्रुम (मूंगा) के समान लाल हैं।
    • नवविद्रुम: ताजा मूंगा 
  • English:
    Her cheeks glow like rubies, and her lips resemble fresh coral

शुद्ध-विद्याङ्कुराकार-द्विजपङ्क्ति-द्वयोज्ज्वला ।
कर्पूर-वीटिकामोद-समाकर्षि-दिगन्तरा ॥

Shuddha-Vidyāṅkurākāra-Dvijapaṅkti-Dvayojjvalā,
Karpūra-Vīṭikāmod-Samākarṣi-Digantara

  • Hindi:
    देवी की दो पंक्तियों वाले दांत शुद्ध ज्ञान के अंकुर के समान चमकदार और सुंदर हैं। उनकी सुगंध कपूर और लौंग की वीटिका जैसी मनमोहक है, जो सभी दिशाओं को अपनी ओर आकर्षित करती है।
    •  समाकर्षि-दिगन्तरा: सभी दिशाओं को अपनी ओर आकर्षित करने वाली।
    • समाकर्षि-दिगन्तरा: सभी दिशाओं को अपनी ओर आकर्षित करने वाली।
  • English:
    The Goddess’s two rows of teeth are radiant, resembling sprouts of pure knowledge. Her fragrance, like camphor and cloves, is enchanting and draws all directions toward her.

Lalita Sahasranama Stotram – Dhyan Mantras

Visualization of Diety

Dhyan mantras are specialized mantras used in meditation (dhyana) to help practitioners focus their minds and visualize the form or essence of a deity. These mantras serve as a bridge between the devotee and the divine, facilitating a deeper connection during spiritual practices

Dhyāna Mantra 1

  1. सिन्दूरारुणविग्रहां त्रिनयनां माणिक्यमौलिस्फुरत्
    Sindūrāruṇavigrahāṁ trinayānāṁ māṇikyamaulisphurat
  2. तारानायकशेखरां स्मितमुखीमापीनवक्षोरुहाम् ।
    Tārānāyakaśekharāṁ smitamukhīmāpīnavakṣoruhām
  3. पाणिभ्यामलिपूर्णरत्नचषकं रक्तोत्पलं विभ्रतीं
    Pāṇibhyāmalipūrṇaratnacaṣakaṁ raktotpalaṁ vibhratīṁ
  4. सौम्यां रत्नघटस्थरक्तचरणां ध्यायेत्परामम्बिकाम् ॥
    Saumyāṁ ratnaghaṭastharaktacaraṇāṁ dhyāyetparāmambikām


सिन्दूरारुणविग्रहां त्रिनयनां माणिक्यमौलिस्फुरत्
Hindi: सिंदूर जैसे लाल रंग वाली, तीन नेत्रों वाली, माणिक्य जड़ित मुकुट से चमकती हुई।
English: She whose form is as red as vermilion, who has three eyes, and who shines with a crown adorned with rubies.


तारानायकशेखरां स्मितमुखीमापीनवक्षोरुहाम्
Hindi: चंद्रमा को मुकुट के रूप में धारण करने वाली, मुस्कुराते हुए चेहरे वाली, और उन्नत वक्षस्थल वाली।
English: She who wears the moon as her crown, whose face is smiling, and whose bosom is full and prominent.


पाणिभ्यामलिपूर्णरत्नचषकं रक्तोत्पलं विभ्रतीं
Hindi: अपने हाथों में अमृत से भरे रत्नजड़ित प्याले और लाल कमल धारण करने वाली।
English: She who holds in her hands a gem-studded goblet filled with nectar and a red lotus.


सौम्यां रत्नघटस्थरक्तचरणां ध्यायेत्परामम्बिकाम्
Hindi: सौम्य स्वभाव वाली, रत्नों से सजे घड़े पर रखे हुए लाल चरणों वाली, परम मां अम्बिका का ध्यान करें।
English: Meditate upon the supreme mother Ambika, who is gentle, and whose red feet rest on a pot filled with gems.

This verse is a beautiful description of Goddess Ambika, depicting her divine form and attributes.


Dhyāna Mantra 2

  1. अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं
    aruṇāṃ karuṇātaraṅgitākṣīm
  2. धृतपाशाङ्कुशपुष्पबाणचापाम् ।
    dhṛtapāśāṅkuśapuṣpabāṇacāpām
  3. अणिमादिभिरावृतां मयुखैः
    aṇimādibhirāvṛtāṃ mayukhaiḥ
  4. अहमित्येव विभावये भवानीम् ॥
    ahamityeva vibhāvaye bhavānīm


Sanskrit: अरुणां करुणातरङ्गिताक्षीं
Hindi: लालिमा युक्त, करुणा की लहरों से युक्त नेत्रों वाली
English: (She) with reddish eyes, rippling with waves of compassio


Sanskrit: धृतपाशाङ्कुशपुष्पबाणचापाम्
Hindi: पाश (रस्सी), अंकुश, फूल, बाण और धनुष धारण करने वाली
English: (She) who holds a noose, goad, flower, arrow, and bow



Sanskrit: अणिमादिभिरावृतां मयुखैः
Hindi: अणिमा आदि सिद्धियों के प्रकाश से घिरी हुई
English: Surrounded the radiant beams of siddhis like aṇimā (power to become minute)



Sanskrit: अहमित्येव विभावये भवानीम्
Hindi: “मैं हूँ” इस भाव से मैं भवानी का ध्यान करता हूँ
English: I meditate upon Goddess Bhavani, realizing her as my own Self (“I am”)


Full Verse Meaning in Hindi:
भवानी देवी, जिनके लालिमा युक्त नेत्र करुणा की लहरों से भरे हैं, जो पाश, अंकुश, फूल, बाण और धनुष धारण करती हैं, अणिमा जैसी सिद्धियों के प्रकाश से आवृत्त हैं—मैं उन्हें “मैं स्वयं हूँ” इस भाव से ध्यान करता हूँ।

Full Verse Meaning in English:
I meditate upon Goddess Bhavani, whose reddish eyes overflow with compassion, who holds a noose, goad, flower, arrow, and bow, and who is enveloped in the radiant glow of mystic powers like aṇimā, realizing her essence as my own Self (“I am”).

Dhyāna Mantra 3

  1. ध्यायेत्पद्मासनस्थां विकसितवदनां पद्मपत्रायताक्षीं
    dhyāyetpadmāsanasthāṃ vikasitavadanāṃ padmapatrāyatākṣīm
  2. हेमाभां पीतवस्त्रां करकलितलसद्धेमपद्मां वराङ्गीम् ।
    hemābhāṃ pītavastrāṃ karakalitalasadhemapadmāṃ varāṅgīm
  3. सर्वालङ्कारयुक्तां सततमभयदां भक्तनम्रां भवानीं
    sarvālaṅkārayuktāṃ satatamabhayadāṃ bhaktanamrāṃ bhavānīm
  4. श्रीविद्यां शान्तमूर्तिं सकलसुरनुतां सर्वसम्पत्प्रदात्रीम् ॥
    śrīvidyāṃ śāntamūrtiṃ sakalasuranutāṃ sarvasampatpradātrīm

Here is the line--line Hindi and English meaning of the provided Sanskrit verse from the Lalita Sahasranama Dhyana Shlokas, along with contextual explanations:

Sanskrit: ध्यायेत्पद्मासनस्थां विकसितवदनां पद्मपत्रायताक्षीं
Hindi: उस देवी का ध्यान करें जो कमल के आसन पर विराजमान हैं, जिनका मुख खिले हुए कमल के समान है और जिनकी आँखें कमल के पत्तों जैसी लंबी और कोमल हैं।
English: Meditate on the Goddess seated on a lotus, with a blossoming lotus-like face and eyes elongated like lotus petals .

Sanskrit: हेमाभां पीतवस्त्रां करकलितलसद्धेमपद्मां वराङ्गीम् ।
Hindi: वह स्वर्ण के समान चमकती हैं, पीले वस्त्र धारण किए हुए, और हाथों में चमकते स्वर्ण कमल लिए हुए सुंदर अंगों वाली हैं।
English: She shines like gold, wears yellow garments, and holds a radiant golden lotus in her hand, symbolizing purity and divine grace .


Sanskrit: सर्वालङ्कारयुक्तां सततमभयदां भक्तनम्रां भवानीं
Hindi: वह सभी आभूषणों से सुसज्जित हैं, सदैव भक्तों को अभय (निर्भयता) प्रदान करने वाली, और भक्तों के प्रति नम्रता दर्शाने वाली भवानी (देवी) हैं।
English: Adorned with all ornaments, she eternally grants fearlessness to devotees and embodies humility as Bhavani (the benevolent mother) .


Sanskrit: श्रीविद्यां शान्तमूर्तिं सकलसुरनुतां सर्वसम्पत्प्रदात्रीम् ॥
Hindi: वह श्रीविद्या (दिव्य ज्ञान) की स्वरूप हैं, शांति की मूर्ति, सभी देवताओं द्वारा वंदित, और समस्त समृद्धि प्रदान करने वाली हैं।
English: She is the embodiment of Sri Vidya (supreme knowledge), a peaceful form praised all gods, and the bestower of all prosperity .


Key Symbolism and Context:

  1. पद्मासनस्थां (Seated on a Lotus): Represents purity and transcendence over worldly attachments .
  2. पद्मपत्रायताक्षीं (Lotus-petal Eyes): Symbolizes compassion and discernment .
  3. श्रीविद्यां (Sri Vidya): Refers to the esoteric tantric tradition of worshipping the Goddess as the ultimate knowledge .
  4. सर्वसम्पत्प्रदात्रीम् (Bestower of Prosperity): Highlights her role as the source of material and spiritual abundance .

These verses are part of the meditative visualization (Dhyana) of Goddess Lalita Tripura Sundari, emphasizing her divine beauty, benevolence, and role as the cosmic mother in Shaktism .